Cari Açık Nedir?

Ekonomi, finans haberlerinde adını sıkça duyduğumuz cari açık nedir, ne demektir, tüm detaylarıyla herkesin anlayabileceği dilden tanımını yapacağız.

Cari Açık

Cari açık, en kısa tanımıyla bir ülkeye gelen dövizin çıkan dövizden az olmasıdır. Diğer bir deyişle ülkelerin ürettiğinden fazla harcaması durumudur.

Bir devletin bütçesini, ekonomisini ifade ederken, toplumun en küçük birimi olan ailelerden örnek vermek daha anlaşılır olacaktır. Çünkü temelde devlet de aile de aynı şekilde finanse edilir.

Bir aile düşününki aylık toplam maaş geliri 2000 TL iken, gideri aylık 3000 TL. Arada oluşan 1000 TL’lik fark ülkeler için cari açığı temsil eder.

Ödemeler Dengesi

Cari açık; bir ülkenin dış dünyayla yaptığı her türlü mal, hizmet ve servis alışverişini gösteren bir akım tablosudur. Ödemeler dengesinin bir bölümüdür.

Ülkenin gelişmişlik düzeyi ile cari açık ters orantılıdır. Yani ülkeler geliştikçe cari açık azalır, refah düzeyi artar ve üreten, ihraç eden bir ülke haline gelir.

Cari açık oranı yüksek olan ülkeler diğer ülkelere borçlanır. Ancak bu borçlanmayı kazançlı yatırımlar için yapıyor ise borcunu ödeme ve gelişme ihtimali artar.

Cari Denge

Cari işlemler dengesi, uluslararası ticaret yapan, ekonomisi dışa açık bir ülkenin yıl içindeki harcamaları ile kazançları arasındaki dengeye denir.

Cari açık 3 kalemden oluşur. Bunlar;

  1. Devletler arası mal alışverişi yani ithalat ihracattır. Bir ülke bir çok mal üretir ve ihraç eder, bunun dışında üretemediği, kaynağı olmadığı ürünleri, malları ise ithal eder. Cari açığın temelini bu mal alışverişi oluşturmaktadır. Türkiye özellikle enerji, petrol vb. kalemleri büyük oranda ithal eden bir ülke konumundadır. Bu da cari açığın büyük bir parçasıdır.
  2. Hizmetler hesabı bir diğer kalemdir. Örneğin turizm gelir giderleri, taşımacılık gelir giderleri, sigorta gelir giderleri de cari açığın içindedir. Ülkemize gelen turist sayısı arttıkça giren döviz artmakta ve cari açık oranı düşmektedir. Bu tür hizmet hesapları da ülkeler için önemli bir kalemdir.
  3. Transferler ise yine cari açık hesabında baz alınan unsurdur. İster şirket ister kişi bazında olsun yurt dışında çalışan bir kişi veya bir şirketin kazandığı parayı ülkesine transfer etmesi cari açığı olumlu etkileyen bir faktördür. Yurt dışında çalışan bir firmanın kar ve faiz transferi, yine yurt dışında çalışan bir işçinin ülkesine yolladığı para Türkiye’nin hanesine artı hesap olarak girerken, tam aksi durumda Türkiye’de çalışan ancak parasını yurt dışına gönderen kişi ve firmaların yolladığı paralar eksi olarak kaydedilecektir.

İşte tüm bu unsurlar bir araya gelerek ülkelerin cari açığını oluşturur. Cari açık bir nevi ülkelerin kendi kendine yetme durumudur. Unutmamak gereki ki cari açık kapandıkça ülkeler gelişir, üretir ve kazanır.


Bir önceki yazımız olan Enflasyon Nedir? başlıklı makalemizde enflasyon, enflasyon farkı ve enflasyon oranı hakkında bilgiler verilmektedir.


YORUM YAZ